Büyük Kemanın Adı Ne?
Günlerden bir gün, İzmir’in kalabalık caddelerinde yürürken birden aklıma geldi: Büyük kemanın adı ne? Bunu sorarken tabii ki kafamda yüzlerce düşünce geçiyor. Kiminin sonu bir espriye varıyor, kiminin ise anlamını tam çözemedim. Ama insan böyle bir soruyu düşünmeden edemiyor işte, hem de hiç beklemediğiniz bir anda. O an, aklımda farklı bir soruyla koşarak gitmekte olan bir “ben” vardı, ve hayatın içinden bazı mizahi anekdotlarla harmanlanmış bir yazı fikriyle döndüm.
Bir arkadaşım geçen gün bana öyle bir soru sordu: “Kemanda büyük olunca adı ne oluyor?” Durup dururken. Gülümsedim, bir de cevap vermeye çalıştım. Ama sonra fark ettim ki, bu tür basit ama derinlemesine sorgulamalar, aslında hayatın pek çok yönünü yansıtıyor. Müzik, insan ruhu, hatta hayatın kendisi gibi… Yani ne kadar da absürt gibi görünse de, “Büyük kemanın adı ne?” sorusu, insanın içindeki felsefi soruları ortaya çıkarıyor.
Kemandan Gelen Derinlik
Düşünün bir kere, keman denince gözünüzün önüne gelen ilk şey nedir? Çoğumuz için doğru cevap: “Bir enstrüman.” Ancak, işin içine girip biraz daha dikkatle bakarsak, aslında bu enstrümanın çok daha derin bir anlam taşıdığını görebiliriz. Bilmeyenler için, keman klasik müziğin temel taşlarından biri olarak kabul edilir. Ama bu, herkesin bilmediği ve gizli bir kompartımanda saklanan bir bilgidir. Çünkü birçoğumuzun kafasında keman, ya bir konser salonunda sesini duyduğumuz ya da küçük bir çocuğun dersini çok merakla dinlediğimiz, ama asla tam anlamadığımız bir şey olarak kalır.
Bir gün arkadaşım “Büyük kemanın adı ne?” dediğinde, gerçekten anlamını sorgulayan bir anda oldum. Büyük kemanın adı ne? sorusunun en güzel yanı aslında, tam da bu anlarda ortaya çıkıyor. Her şey basit görünebilir, ama işin içine girdiğinizde karşınıza büyük bir bilgi ve duygu seli çıkar. Mesela ben, keman çalmayı hiç öğrenmedim ama buna olan ilgim de hiç azalmadı. Çünkü bir kemanın telini çektiğinizde, o titreşimler size farklı bir dünya açıyor.
—
Kısa Diyalog: Kemancı ve Ben
İzmir’de bir kafede otururken, tam yanımda bir kemancı gördüm. Cebimden telefonumu çıkarıp hızla fotoğrafını çektim. Çünkü bir insanın ne kadar ilginç bir şekilde hayatı gözler önüne serdiğini görmek, bazen hiçbir şey söylemeden yaşanıyor.
Böyle bir kemancıya yaklaşıp, soruyu sordum: “Büyük kemanın adı ne?”
Kemancı önce bir anlığına şaşırdı. Sonra kafasını iki yana sallayarak gülümsedi:
Kemancı: “Abi, senin kemanla ne işin var?”
Ben: “Çok severim! Ama işin asıl sırrı bu büyük kemanın adında.”
Kemancı: “Büyük kemanın adı… Büyük keman işte. Ahmet olabilir, Fatma olabilir, tabii, hepsi olabilir!”
Güldük. O an anladım: Büyük kemanın adı, işin anlamında değil; aslında onu çalanın, dinleyenin, veya soran kişinin bakış açısında gizli.
—
Büyük Kemanın Adı: İç Ses ve Çıkış
İzmir’de, sıcak bir yaz akşamı… Sahilde yürürken içimde bir soru beliriyor: Büyük kemanın adı ne? Hem de tam o an! Ama bu sefer, soruya verilen cevabın kişisel bir anlam taşıması gerektiğini düşünüyorum. Sonuçta, her büyük sorunun küçük ama anlamlı bir cevabı vardır. Kimse kemanın adını bilmiyor olabilir, ama kemanla birlikte gelen duyguyu, ruhu hissetmek de başlı başına bir mesele.
İç sesim: “Bir insan bu kadar düşünürken, hayatı nasıl yaşayacak? Bütün soruları sorarak mı geçirecek?”
Ben: “Tam olarak da öyle!”
Gerçekten de, büyük kemanın adı ne sorusu, yalnızca bir espri ya da gündelik bir sohbetin konusu olamaz. Daha derinlere inmek lazım. Hayatın temel meselelerinden biri, bazen sorunun kendisidir. Ama her zaman başkasına duyduğumuz merak, kendimize olan sorgulamalarımızı da tetikler. Bazen bir soru, bizi içsel bir yolculuğa çıkarmayı başarıyor.
—
İzmir’den Bir Anı ve Sonuç
Bir akşam yemeğinde, arkadaşlarım çok konuştu. Yine biri bir şeyler anlatıyordu, diğeri araya giriyordu. Tam bu sırada birden soruyu sordum: “Büyük kemanın adı ne?”
Herkes susup bakınca, garip bir şekilde hepimiz bu konuda çok düşündük. Bu soru her şeye benziyordu, bir yanda ciddiyet vardı ama bir yanda da arkadaş ortamının güldüren esprili hali.
Sonuçta, büyük kemanın adı ne sorusunun cevabını, herkes kendi içinde buluyor. Kimi için bu bir şarkıdır, kimi için bir melodidir. Kimi için ise sadece “Büyük keman” olmaktan başka bir şey değildir. Fakat, sormak da bir yola çıkmaktır. Bunu unutmamak gerek.
Ve evet, belki de büyük kemanın adı… “Büyük”dir.